1. De context
Sinds de invoering van Verordening (EU) 2019/880 moeten culturele goederen die de Unie binnenkomen vergezeld gaan van bewijs van legale uitvoer uit het land van herkomst. Zonder deze documentatie kunnen de douaneautoriteiten de toegang opschorten of blokkeren.
Deze maatregelen zijn niet van toepassing op werken die binnen de EU zijn gecreëerd of ontdekt, maar wel op alle objecten uit het buitenland, ongeacht of het gaat om tijdelijke tentoonstellingen, verkoop of een privécollectie.
Kunst en erfgoed hebben een onschatbare waarde. Niet alleen op papier, maar ook voor de geschiedenis en identiteit van een land. Toch verdwijnen waardevolle culturele goederen nog te vaak uit hun land van oorsprong, soms zelfs om terrorisme te financieren. Daarom is Europa vastbesloten om illegale handel in kunst en antiquiteiten te bestrijden, om het erfgoed van andere landen te beschermen en de integriteit van de kunstmarkt te bewaren.
Etienne Mignolet, woordvoerder, FOD Economie
2. Welke kunstwerken vallen onder de regels?
De verordening omvat een breed scala aan culturele goederen, onderverdeeld in drie categorieën:
-
Lijst A – Illegaal uitgevoerde archeologische objecten. De invoer is strikt verboden.
-
Lijst B – Culturele goederen (bijv. manuscripten, munten, antiquiteiten ouder dan 250 jaar). Vereisen een importvergunning vooraf.
-
Lijst C – Andere culturele goederen ouder dan 200 jaar en met een waarde boven €18.000, waarvoor een importeursverklaring nodig is.
Er bestaan uitzonderingen voor tijdelijke toelating (tentoonstellingen, restauratie…).
3. Naleving vóór de grensovergang
Aan de grens controleren douanebeambten de documenten. Bij ontbrekende papieren kan het werk wekenlang worden vastgehouden
Om deze complicaties te vermijden, moeten klanten op de hoogte zijn van de specifieke facturerings- en documentatievereisten die door de verordening zijn ingevoerd.
Sommige culturele goederen (lijst B hierboven), met name die ouder dan 250 jaar, vereisen nu een importvergunning. Dit document kan vóór verzending worden aangevraagd, en zal door de douane worden gecontroleerd voordat de werken toegang krijgen tot de Unie.
Voor andere categorieën, zoals objecten ouder dan 200 jaar met een douanewaarde van meer dan €18.000, is een importeursverklaring vereist (lijst C hierboven). Deze verklaring bevestigt de wettigheid van het object, evenals de herkomst ervan.
Een derde hoeksteen van naleving is het bewijs van legale uitvoer. Verzamelaars, galeries, of instellingen moeten kunnen aantonen dat de goederen legaal uit hun land van herkomst zijn uitgevoerd. Dit omvat vaak exportcertificaten, herkomstdocumenten, of andere ondersteunende bewijsstukken die vooraf worden verkregen.
Goed om te weten:
Als een zending de EU binnenkomt zonder de juiste documentatie, kunnen wij de goederen onder douanetoezicht plaatsen in ons douane-entrepot, terwijl de situatie wordt geregulariseerd (bijvoorbeeld het verkrijgen van een importvergunning, of het indienen van een importeursverklaring). Opslag- en behandelingskosten zijn van toepassing, maar dit voorkomt blokkeringen aan de grens, en creëert de tijd die nodig is om te voldoen aan de voorschriften.
💡 De douane geeft niet automatisch advies over elk item. Het wordt sterk aanbevolen om neem van tevoren contact op met de leeftijd, de waarde en de oorsprong, om de vereiste documenten te bevestigen.
4. Uw verzending voorbereiden
-
Wees proactief en vroeg: neem contact op met de douane zodra u van plan bent culturele goederen te importeren die onder de verordening vallen. Vroegtijdige communicatie helpt de benodigde documenten te identificeren, en voorkomt verrassingen aan de grens.
-
Controleer of vergunningen of verklaringen nodig zijn: afhankelijk van het type object heeft u mogelijk een importvergunning nodig (voor oudere werken, vooral ouder dan 250 jaar), of een importeursverklaring (voor werken ouder dan 200 jaar boven een bepaalde waarde). Zorg dat deze documenten klaar zijn vóór verzending.
-
Verzamel het bewijs van legale uitvoer: de douane zal vragen om bewijzen dat de goederen legaal het land van herkomst hebben verlaten. Exportcertificaten, herkomstdossiers, of soortgelijke documentatie moeten vooraf worden veiliggesteld.
-
Bereid u voor op mogelijke vertragingen: zelfs met voorbereiding kunnen douane-inspecties tijd kosten. Door vertragingen te anticiperen, houdt u de controle over uw logistiek.
Door vroegtijdig met de douane in contact te treden, de juiste documenten te verkrijgen, en inspecties te plannen, kunnen klanten blokkeringen vermijden, en garanderen dat hun culturele goederen de EU binnenkomen zonder onnodige risico’s of vertraging.
Hoe Embelco u ondersteunt
Bij Embelco begrijpen wij hoe cruciaal deze procedures zijn. Al meer dan vijfenzeventig jaar beheersen wij het transport van kunst- en cultuurgoederen met precisie en zorg.
Onze belofte is eenvoudig: u gemoedsrust bieden. Door regelgeving te anticiperen, en elk detail van spijker tot spijker te beheren, zorgen wij ervoor dat uw kunstwerken veilig reizen, tijdig aankomen, en volledig voldoen aan de Europese wetgeving.
Bronnen:
https://news.economie.fgov.be/251515-de-nouvelles-regles-pour-l-import-de-biens-culturels/
https://economie.fgov.be/fr/themes/politique-commerciale/licences/importations-de-biens
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX%3A32019R0880&rid=1
